මිනිස් ජීවිත විනාශ කරන ලොව අංක එකේ ම ත්ද්‍රව්‍ය

ක්‍රිස්ටල් මෙත් (Crystal meth)

හැමෝම දන්න නාමය තමයි අයිස් කියන්නෙ. මිදුනු අයිස් වල පෙනුම තියන නිසයි අයිස් කියලා ප්‍රසිද්ධ උනේ. ඒත් දැන්නම් වෙනස් ස්වරූප වලිනුත් එනවා. ගොඩක් අය දන්නවා අයිස් කොහොමද ජනතාව අතර ප්‍රසිද්ද උනේ කියලා. ඔයාලා බලලා ඇති ලෝකයේ ජනප්‍රියම ටෙලි සීරීස් එකක් වෙච්ච Breaking Bad කියන කතාවත් ආදරනීය වෝල්ටර් වයිට් කියන චරිතය.

හැබැයි බහුතරයක් දෙනා ක්‍රිස්ටල් මෙත් ගැන දැනගත්තෙ මේ ටෙලියේ වෝල්ටර්ගෙන් උනාට ඇත්තටම මේ මත් ද්‍රව්‍ය වලට ලොකු ඉතිහාසයක් තියනවා. මේ මත්ද්‍රව්‍යයේ ඉතිහාසය 1800 ගණන් දක්වා විහිදෙනවා.

1893 දි හොයාගනු ලැබූ මේ මෙත් ඇම්ෆෙටමීන් කියන දේ දෙවැනි ලෝක යුද්ධ කාලවලදී සොල්දාදුවන්ගේ ක්‍රියාශීලීත්වය වැඩි කරන උත්තේජකයක් හැටියටත් පාවිච්චි කරල තියනවා. ඉතින් ක්‍රිස්ටල් මෙත් බිහි වීම දෙවෙනි ලෝක යුද්දයට බොහෝම ලෙන්ගතුයි. හිට්ලර් කෙසේ හෝ යුද්ධය ජයග්‍රහණය පිනිස මෙය සොල්දාදුවන්ට ලබා දී ඇත. මතක තියාගන්න හිට්ලර් පැරදුනා කියලා.

අද වෙනකොට ඇමරිකා රුසියා වගේ රටවල් වල මේකට කාන්තාවන් ඇබ්බැහි වෙලා ඉන්න තරම ගොඩාක් වැඩී. මිල අතිනුත් ගොඩක් වැඩී ගොඩාක් ජනතාව අතර ප්‍රචලිත නොවීමට ඒක හේතුවක් වුනත් අනිත් මත්ද්‍රව්‍ය එක්ක බලපුවාම හොද ඉල්ලුමක් හදාගන්න ක්‍රිස්ටල් මෙත් සමත් වෙලා තියනවා. ක්‍රිස්ටල් මෙත් ශරීරගත කරගැනීමෙන් පසුව තාවකාලික සන්තෝෂයක්, ආත්ම විශ්වාසයක්, ශක්තිමත් සහ ප්‍රබෝධමත් හැඟීමක් ඇති වෙන බවට තමයි දැනගන්නට ලැබෙන්නෙ. නමුත් ඒ බොහොම සුළු වෙලාවකටයි.

හැබැයි මේ තාවකාලික මායාවට මුවාවෙලා මිනිස් ශරීරෙට විශාල හානියක් කරන්න මේ භයානක මත්ද්‍රව්‍යයට පුලුවන්. නින්ද නැත්තටම නැති කරලා දාන්න කිසි දෙයක් කන්න බැරි තත්වෙට අපිරියාවක් ඇති වීම නිතරම වමනය යාමට ඒම වගේ ලෙඩ ඇති කරන්න මේ ජරාවට පුළුවන්.

දැන් ඒ ටික කියවලා හිතුවා නේද මේ මොන බයානක ලෙඩද කියලා. නෑ තාම කියන්න ගත්තේ නෑ. ඉස්සරහට බලන්නකො. නොදන්න ගොඩාක් දේවල් දැනගන්න ලැබෙයි.

ඒ පොඩි පොඩි පොයින්ට් වලින් පටන් අරගෙන ඉතා කුඩාම කුඩා කාලෙකදි දත් වැටෙන්න ගන්න එකත් එක්ක ඔය ඇගේ තියන්නේ පටක විනාශවෙලා යනවා ගොඩක් ඉක්මනටම. ඊට පස්සේ මනස විකෘති වෙනවා තමන්ට තමන් අමතක වෙන සීමාව පනින තාක්. (සිරගෙවල් වල ඔබට දැක ගැනීමට පුලුවන් මෙවැනි පුද්ගලයන්). හෘදයාබාද කියන එක හැදෙන එක වලක්වන්න ක්‍රමයක් ඇතිවෙන්නේ නෑ කොහොමත්.

අයිස් බිංදුවේ අවසාන ඉලක්කය තමයි මොළය. පටක, ලේ හැම දෙයක්ම විනාශ කරගෙන යන ගමනේ අවසානය වෙන්නේ මොළය. මොළයට තද හානි කරලා අවසානයට මරණය ගේන එක නවත්තන්න සර්වබලධාරී දෙවියන් වහන්සේවත් අවසානයේදී ඉදිරිපත් වෙන්නේ නෑ මොකද ඒ වෙනකොට ක්‍රිස්ටල්මෙත් දෙවියන්වහන්සේත් අභිබවා ශරීරය ඇතුලේ ගමන් කරලා ඉවරයි.

“මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ දී කිසිදු ආකාරයක ආරක්ෂිත මාත්‍රාවක් නැත. මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය සෑම අවස්ථාවක දීම ඉහළ අවදානමක් සහිත වේ.”

නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය වර්තමානයේ ලෝකය පුරා පැතිරුණු ප්‍රබල ගැටළුවක්. මේ හරහා රටක ආර්ථිකයට, සමාජ යහපැවැත්මට සහ සෞඛ්‍ය පද්ධතියට ඉතා ඉහළ පීඩනයක් එල්ල කරනු ලබනවා. තාක්ෂණයේ පිබිදීම සමඟ නව ආරයන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය, අලුත් අලුත් ක්‍රමයන්ට සමාජගත වීම පැහැදිලි සමාජ ගැටලුවක් වී අවසාන්. වේදනාවෙන් වුණත් කියන්න ඕන, පාසල් අධ්‍යාපනය ලබන සිසුන් ඇතුළු තරුණ ප්‍රජාවක් වර්තමානය වන විට මෙහි ගොදුරක් වී අවසාන්. මෑතකාලීන ලංකාවෙන් නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය අ ත්අඩංගුවට ගැනීම් බහුල වශයෙන් වාර්තා වෙනවා. මේ අතර ඉතා වේගයෙන් තාරුණ්‍යය බිලිගන්නා එක් මත්ද්‍රව්‍යයක් වර්ධනීය සමාජගතවීමක් පෙනෙන්නට තියෙනවා.

අයිස් වලට ලොකු ඉතිහාසයක් තියනවා කියලා අපි කිව්වා. දැන් අපි බලමු හරියටම මොනවද මේ ‘අයිස්’ කියන්නෙ කියලා.

මෙතැම්ෆිටමීන් හෙවත් ‘අයිස්’ උත්තේජක මත්ද්‍රව්‍යයක් ලෙස හඳුන්වනු ලබනවා. ‘ක්‍රිස්ටල් මෙත්’, සහ ‘ක්‍රිස්ටල්’ වැනි නාමයන්ගෙන් ද හැඳින්වෙන මෙහි ක්‍රියාකාරීත්වය වන්නේ මොළය සහ ශරීරය අතර පණිවුඩ හුවමාරුව වේගවත් කිරීමයි. ඉතා බලවත් මත්ද්‍රව්‍යයක් වන මෙය වහා ඇබ්බැහි කරවනසුළු වන අතර එම කාරණාව නිසාම, ඉතා බරපතල අතුරු ආබාධ ඇති කිරීමට සමත් වෙන බව සඳහන් වෙනවා.

අයිස් සාමාන්‍යයෙන් පළිඟු හැඩැති කුඩා ස්ඵටික ආකාරයෙන් දැකගත හැකි අතර, සුදු හෝ දුඹුරු පැහැති, තියුණු ගන්ධයක් සහිත කුඩක් වශයෙන් ද සමාජ සංසරණයට එක්වන බව සඳහන් වෙනවා.

අයිස් භාවිතයට ගැනීමේ දී බහුලව දුමක් වශයෙන් භාවිතය ගනු ලබන්නේ ඉන් ඇතිවන බලපෑම ශරීරයට ඉතා ඉක්මනින් දැනෙන නිසා. ඊට අමතරව එන්නත් කටු භාවිතයෙන් මෙන්ම මුඛය හරහා ද ගනු ලබන නමුත් ඉන් ශරීරයට සංවේදනය ඇති කිරීමට විනාඩි 15 -30 අතර කාලයක් ගතවනවා. මෙම ක්‍රමයන්ට අමතරව නාසයෙන් කුඩක් සේ ඉහළට ඇදීමෙන් ද විනාඩි 3 – 5 අතර කාලයක දී සංවේදනය වීම ආරම්භ වෙනවා.

meth lab

දන්නවාද මෙම මත්ද්‍රව්‍යයෙන් උද්වේගකර හැඟීමක් ඇතිකරන්නේ මිනිත්තු කීපයකට පමණයි. ඉන්පසු එහි සාමාන්‍ය බලපෑම පැය කීපයක් පුරා රඳා පවතිනවා. මෙනිසා මත්ද්‍රව්‍ය මට්ටම අඛණ්ඩව රුධිරයේ තබාගැනීමට නම් දිගින් දිගටම මෙම මත්ද්‍රව්‍යය ලබාගැනීමට භාවිතා කරන්නාට සිදුවෙනවා. ඇබ්බැහිය ආරම්භ වන්නේ මෙවිටයි. මෙනිසා දින කීපයක් යනතුරු සුවදායී නින්දක් ලබා ගැනීමට අපහසු වීම, කෑම අරුචිය ඇති වෙනවා.

මෙම මත්ද්‍රව්‍යය භාවිතයෙන් පොදුවේ ඉස්මතු වන ශාරීරික සහ හැසිරීම් වෙනස්කම් කීපයක් පවතිනවා.

  • සුළු වේලාවකට පවතින අසාමාන්‍ය සතුටක්, ආත්ම විශ්වාසයක් ඇතිවීම
  • ශරීරය කිතිකැවෙන, පොපියන ස්වභාවයක් දැනීම
  • ඇසේ කණීනිකාව විශාල වීම සහ මුඛය වියළීම
  • දත්මිටි කෑම සහ අධික ලෙස දහදිය දැමීම
  • හෘද ස්පන්දනය ඉහළ යාම සහ වේගවත් හුස්ම ගැනීම
  • ආහාර රුචිය අවම වීම
  • ලිංගික ආශාවන් ඉහළ යාම සහ නැඹුරුතාව ඉහළ යාම

එසේම අයිස් එන්නත් කටු භාවිතයෙන් ලබාගැනීම මඟින් පිටගැස්ම, වෙනත් ආසාදන බෝවීම හෝ රුධිර ශිරාවන්ට හානිවීම් වැනි ආබාධයන් ඇතිවිය හැකියි. එන්නත් කටු හවුලේ භාවිතය මඟින් හෙපටයිටීස් බී, හෙපටයිටීස් සී, HIV වැනි රෝග ආසාදනය විය හැකි සම්භාවිතාවයක් පවතිනවා. නාසය හරහා භාවිතා කිරීමේ දී නාස් කුහරය තුවාල වීම හරහා නාසයෙන් රුධිරය වහනය වීමේ අවදානමක් පවතින අතර එයින් සහ ආඝ්‍රානයෙන්, ශ්වසන පද්ධතියට හානි වීමට පුළුවන්.

අයිස් අධිමාත්‍රාවක් භාවිතා කිරීමෙන් ඇතිවන බලපෑම

අයිස් පමණක් නොවෙයි, ඕනෑම මත්ද්‍රව්‍යයක අධිමාත්‍රාවක් භාවිතයට ගැනීම මරණයෙන් කෙළවර විය හැකි හෝ සදාකාලික ශාරීරික ආබාධ ඇති කළ හැකි ක්‍රියාවක්. අයිස් මත්ද්‍රව්‍යයේ අධිමාත්‍රාවක් ලබාගත් තැනැත්තෙකු හට ඇතිවිය හැකි සංකූලතා ගණනාවක් පවතිනවා.

  • හෘද ස්පන්දනය ඉහළ යාම සහ පපුවේ වේදනාව
  • හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා ඇති වීම
  • ශරීරය පාලනයකින් තොරව තදින් ගැස්සීම
  • අධික ලෙස ආවේගශීලී වීම, වික්ෂිප්ත ස්වභාවය සහ නොසංසුන් බව
  • හදිසියේ ඇතිවන හිසේ කැක්කුම
  • සිහිමූර්ඡා වීම
  • ආඝාතය, හෘදයාබාධ ඇතිවීම, හෝ මරණය සිදුවීම.

යමෙකු අයිස් වරක් භාවිතා නතර කිරීමෙන් පසු දින කීපයක් ඇතුළත නැවත සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වීම සිදුවෙනවා. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ මත්වී සිටි කාලයේ දැනුණු හැඟීම්වල සම්පූර්ණ ප්‍රතිවිරුද්ධ ස්වභාවය ඇති වීමයි. ඒ අනුව සංසුන්භාවයට පැමිණීමේ දී තීරණ ගැනීමේ පහසුතා, අවධානය යොමු කිරීමේ ගැටළු, සහ යමක් සැලසුම් කිරීමේ අපහසුතා පැන නැඟීමේ ඉහළ ඉඩකඩක් පවතිනවා. එමෙන්ම එහිදී වෙනත් ශාරීරික සහ මානසික සංකූලතා හටගැනීමට ද හැකියි. ඒවා අතර,

  • සුවදායී නින්දක් නොලැබීම හා අධික වෙහෙසකර බව
  • හිසේ කැක්කුම, කැරැකැවිල්ල, සහ පෙනීමේ දුර්වලතා ඇති වීම
  • පීඩනෝන්මාදය, මායාරූප පෙනීම හා වික්ෂිප්ත ස්වභාවය
  • මානසික බිඳවැටීම්

යන කරුණු ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ලබාගන්නවා.

මෙහි ඇති බරපතලම තත්ත්වය නම් අයිස් දීර්ඝකාලීනව භාවිතය මඟින් ඉතා බරපතල පුද්ගලානුබද්ධ සංකූලතා හට ගැනීමට ඉතා ඉහළ අවධානමක් ඇති වීම යි. ඒ අනුව දීර්ඝකාලීන භාවිතය සමග ශරීරයට බලපෑම් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇති වන බව සඳහන් වෙනවා.

  • අධික ලෙස ශරීරයේ බර අඩු වීම සහ ආහාර රුචිය අවම වීම
  • ඒකාකාරී නින්දක් නොලැබීම
  • මුඛය වියළීම සහ දන්ත ගැටළු
  • දෛනික සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව හෝ උණ හට ගැනීම
  • හුස්ම ගැනීමේ පහසුතා ඇතිවීම
  • කාංසාව, පීඩනෝන්මාදය, සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී බව
  • විශාදය ඇති වීම
  • හදවත් සහ වකුගඩු රෝග හට ගැනීම
  • ආඝාත තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ අවධානම ඉහළ යාම
  • අයිස් මනෝවිකාරය ඇති වීම
  • මානසික රෝග ඇතිවීම
  • ආර්ථික බලපෑම්, සෞඛ්‍ය පද්ධතියට ඇතිවන අනවශ්‍ය පීඩනය, රැකියාවට, අධ්‍යාපනයට සහ සමාජයට වන බලපෑම්.

අයිස් ඇබ්බැහියෙන් මිදෙන්න බැරි ද?

අයිස් මත්ද්‍රව්‍යයෙන් පවා ඕනෑම අයෙකුට නිෂ්ක්‍රමණය වීමේ (ඇබ්බැහියෙන් මිදීමේ) හැකියාව පවතිනවා. ඕනෑම මත්ද්‍රව්‍යයක් නිෂ්ක්‍රමණය කිරීමේ දී පොදුවේ ඇතිවිය හැකි එම මත්ද්‍රව්‍ය ශරීරයට අවශ්‍ය බව තදින් දැනීම, ප්‍රචණ්ඩකාරී බව, ශාරීරික වේදනා ඇතිවීම, අධික වෙහෙස හා විශාදය වැනි තත්ත්වයන් ඇති වීම වැනි පොදු සංකූලතාවලින් අනතුරුව ඉන් මිදීමේ හැකියාව පවතිනවා. නමුත් අයිස් නිෂ්ක්‍රමණ උග්‍රතාව විවිධාකාර පුද්ගලානුබද්ධ කරුණු කාරණා ගණනාවක් මත වෙනස් වීමේ හැකියාවක් පවතිනවා. ඒවා අතර,

  • කොපමණ කාලයක් අයිස් භාවිතා කර තිබේ ද?
  • කොපමණ ප්‍රමාණයක් භාවිතා කර තිබේ ද?
  • අදාල පුද්ගලයාගේ ඇබ්බැහි වීමේ ස්වභාවය කෙබඳු ද?

යන කරුණු ඉතා වැදගත්.

දීර්ඝකාලීනව අයිස් භාවිතා කර ඇති විට, එයින් නිෂ්ක්‍රමණයත් වඩාත් අපහසුයි. එමෙන්ම එහිදී තරුණයෙකුට වඩා උග්‍ර සංකූලතා වැඩිහිටියන් පෙන්නුම් කරන බව පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙනවා.

අයිස් මත්ද්‍රව්‍ය නිෂ්ක්‍රමණය ඉතා බැරෑරුම් ක්‍රියාවලියක්. මේ නිසා පළපුරුදු විශේෂඥ දැනුමක් ඇති පිරිසකගේ උපදෙස් සහ අධීක්ෂණය අනුව එය සිදුකිරීම යෝග්‍ය යි. මීට අමතරව මෙම ක්‍රියාවලිය පහසු කිරීම සඳහා මානසික සෞඛ්‍ය දියුණු කරන භාවනා ක්‍රම, නිෂ්ක්‍රමණ කාල සීමාව තුළ සිත වෙනතකට යොමුවන පරිදි කාර්යබහුල වීම, සහ අයිස් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයට නැවත පෙළඹිය හැකි උත්තේජකයන්ගෙන් ඈත්ව සිටීමට කටයුතු කිරීම වැදගත්. මීට අමතරව වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ දීර්ඝකාලීන ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමේ හැකියාව ද පවතිනවා.

හුරුවීම විදවීමක් වෙනවා කියලා මතක තියාගන්න අතේ දුරින් තියන්න හැමදෙයක්ම. අපිට ඉන්න පුලුවන් රැදෙන්න පුලුවන් සීමාව අපි දැනගෙන ජීවත් වෙන්න ඕන. අපි නොදන්න බොහො නරක දේවල් සමාජයේ තියනවා. මේ දේවල් අපේ තරුණ පරපුර විනාශ කරන්නයි උත්සහ ගන්නේ. ඒ වෙනුවෙන් සටන් කරන්න, පෙනී සිටින්න ඕන අපිමයි. ආදරණීය මිනිසුනේ තමන්ගෙ ජීවිතයට ආදරය කරන්න. අනෙකාට ආදරය කරන්න. අනෙකාවත් රැකෙන ගමන් අපිත් රැකෙමු.

http://www.newsmania.lk/

මෙන්න බලන්න තවත් පුවත්